Κωνσταντινούπολη
Ο Μ.Κωνσταντίνος το 328-333 μ.Χ. με βασιλικό του διάταγμα διέταξε να αρπαγούν όλα τα έργα αρχαίας τέχνης και να μεταφερθούν στην νέα πρωτεύουσα. Υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες βυζαντινών συγγραφέων, μεταξύ των οποίων ο Ιερώνυμος.
Το 312 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος, για να γιορτάσει τη νίκη του επί του Μαξεντίου, ανέγειρε μια θριαμβική αψίδα στη Ρώμη. Το 324, για να γιορτάσει την οριστική αναγόρευσή του σε μονοκράτορα, θεμελίωσε μια νέα πόλη, τη Νέα Ρώμη. Έχοντας διαβλέψει τη στρατηγική σημασία του Βυζαντίου επέλεξε την πόλη αυτή ως νέα πρωτεύουσα του. Φρόντισε ωστόσο να της δώσει εξολοκλήρου νέα φυσιογνωμία, σύμφωνη προς τη νέα θρησκευτική πολιτική του αλλά και την ιδεολογία του. Με εντολή του μεταφέρθηκαν στην πόλη έργα τέχνης από όλη την αυτοκρατορία, αλλά και ιερά κειμήλια των χριστιανών. Ο ίδιος έθεσε το θεμέλιο λίθο του χριστιανικού ναού των Αγίων Αποστόλων επάνω στα ερείπια του ναού της Αφροδίτης, συμβολίζοντας έτσι τη νίκη της νέας θρησκείας επί των παλιών λατρειών. Έξι χρόνια κράτησε η «μεταμόρφωση» αυτή και στις 11 Μαΐου του 330 οι κάτοικοι γιόρτασαν τα εγκαίνια της καινούριας πρωτεύουσας με ιδιαίτερη λαμπρότητα.